عبد الله بن محمد ابن ناقيا ( ابن ناقيا البغدادي ) ( مترجم : ميرلوحى )

190

الجمان في تشبيهات القرآن ( فارسى )

و از شعر ابو نواس ، در وصف ديگ رقّاشى برايم خواند : [ از بحر طويل ] 527 يغص بحيزوم البعوضة صدرها * و ينضج ما فيها اتّقاد ذبال « 38 » 528 و تغلى بذكر النّار من غير حرّها * و ينزلها الطّاهى به غير جعال « 39 » 529 و لو جئتها ملأى عبيطا مجزّلا * لا خرجت ما فيها به غير خلال و نيز جبلى برايم آورد ؛ گفت : يحيى بن خالد از « ابا الحارث حمير » وضع غذاى مردى را جويا شد ، پس گفت : « امّا سفره وى همچون چوگان است و كاسه‌هايش از دانه خشخاش بركنده شده و فاصله ميان گرده نانى تا رسيدن گرده نانى ديگر به اندازه زمان سوراخ كردن گردو با انگشتان است ، و ميان يك نوع غذا با نوع ديگر به اندازه روزگار تهى از پيامبر است » گفت : « چه كسى بر سر آن سفره حاضر مىشود ؟ » گفت : « كرام الكاتبين » « 40 » . و نقيض اين حكايت ، حكايتى است كه سالم بن المحسّن از ابن خلّاد برايم نقل كرد ؛ گفت : از رقبة بن مصقلة دربارهء سفره‌اى كه بر سر آن حاضر شده بود سؤال شد ، گفت : براى ما سفره‌اى آورده شد كه گويى زمينى خشك و برهوت بود ، و نانهاى نازكى كه همانند گوشهاى فيل ، و تره‌تيزكهايى ( شاهيهايى ) كه مانند گوشهاى بزان بود ، سپس براى ما ابريقى آورده شد كه گويى پشت آن پرنده كاغذى بود ، و فالوده‌اى لرزان كه گويى جيوه و زعفران از لابه‌لايش تراوش داشت ، و صورت از پشت آن نمودار بود .

--> ( 38 ) - در نسخه اصل چنين است ، امّا در ديوان ، ص 527 ( بجاى بحيزوم البعوضة ) بحيزوم الجرادة ضبط شده است . ( 39 ) - در نسخه اصل چنين ضبط شده است . يغصّ بحيزوم البعوضة صدرها * و ينزلها عفوا به غير جعال و لو جئتها ملأى عبيطا مجزّلا * لا خرجت ما فيها بعود خلال ( 40 ) - الكرام الكاتبون : فرشتگانىاند كه اعمال آدمى را ثبت مىكنند . قرآن كريم ، سورة الانفطار ( 82 ) آيه 11 . - م .